Contouren in steen

Om er te komen moeten we een flinke prestatie leveren. Buchenwald ligt boven op een heuvel en kilometers lang stijgt de weg 14%. Waarom hier?
Boven is het stil. Iedereen is ingetogen en zelfs de schoolklassen lopen er bedremmeld rond. Als ik door de ingang loop kijk ik naar achteren en zie de spreuk in het hekwerk van binnenuit te lezen; ‘Jedem das Seine’.
Wat zouden ze er mee bedoelt hebben? Ik kan me niets bedenken.
Er is niet veel meer over van het kamp en dat maakt het meer indrukwekkend. In steenslag zijn de contouren van het complex zichtbaar. Verdwaast slenteren mensen over het terrein. Tentoonstellingen maken de vernietigingsbureaucratie inzichtelijk en slachtoffers krijgen een naam en beeld. Aan de rand waar het kamp over gaat in het bos zingen vogels het hoogste lied. Ze zijn hier bovenbaas, nu en hopelijk voor altijd.
Armando had het over schuldig landschap en schreef in 1981.
Het bos heeft alles gezien
En toegelaten, zonder een woord te zeggen.
En het staat er nog: onbewogen als altijd.
We lopen rond, lezen en piekeren. Hoe kon dit gebeuren?

In discussies heden ten dage is nazi vaak een scheldwoord. We delen het snel uit. Baudet en Wilders noemen we zo. Het is minachting en gebrek aan respect naar de mensen die dit leed hebben doorstaan of er aan ten onder gingen.
In de 73 jaar van het Europa na WO2 kennen we geen oorlog. Is er vrede. In Buchenwald besef ik eens te meer hoe bijzonder dat is. Dit is leed van een andere orde die niet is te bevatten. Maar hij was er wel. Na het bezoek zijn we in een half uur via de ‘bloedstraat’ weer in Weimar. De gevangene hadden in 1938 (toen al) twee jaar nodig deze weg aan te leggen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Het totale veld

Tip:
Om iets te begrijpen van de vernietigingsmachine van de nazi’s was ik diep onder indruk van het boek van Hannah Arendt, Eichman in Jeruzalem. De banaliteit van het kwaad.

Advertenties

Liegen, loog, gelogen

ANP-55795918Ik ben me rot geschrokken.
Altijd hebben C en ik de kinderen proberen te overtuigen dat je de waarheid moet spreken en dat liegen fout is. Nooit hebben we ze geleerd dat je grote en kleine leugens hebt. Liegen is liegen. Gelukkig hebben ze dat overgenomen.
Postduivenhouder Zijlstra loog bewust. Je zou dan afkeuring in de Kamer verwachten. Maar het gros van de Kamerleden benadrukte slechts de grote bijdrage van Zijlstra. De man was zo goed dat NL een ramp was overkomen dat hij was opgestapt. Hij deed zijn werk als minister goed. Alsof je dat na een half jaar kan concluderen. Bijna was de Volkskrant de kwade genius om die aardige lieve man aan te pakken. Het geslijm is misselijk makend.
Ik zat het debat volledig uit. Keek hoe de oppositie inbeukte op Rutte en de leiders van de coalitie. Die staken Zijlstra (oud cultuursloper) een veer in zijn r.. en spraken geen woord in het debat. De arrogantie van D66 , CDA, CU en VVD was stuitend. GL en PVDA hingen weer eens in het midden. Waarschijnlijk wilden ze een volgende kabinetsdeelname niet op het spel te zetten. De mannenbroeders vonden liegen niet erg. Stond zeker in hun bijbel. En PVV, SP PvdD, FvD, 50+ steunden elkaar in een terechte motie van wantrouwen. Maar de fractiediscipline in de coalitie was weer eens 100%.
Ik ben boos van de aanblik en een deel van mijn vertrouwen in de politiek zakt in het putje. Ik ga heus nog wel stemmen maar ze jongleren met onze rijkdom: de democratie. Het gros leest Trump in Amerika arrogant de les. Helaas doen ze het geen haar beter. Ik zou me voortaan maar stilhouden en niet meer liegblèren over Russisch nepnieuws.

De wind in je haar


Wat een dappere vrouwen in Iran. Ze strijden voor hun recht op eigen kledingkeuze, mooie kleuren en de wind in hun haren willen voelen. Op foto’s uit Iran zie je vaak twee soorten vrouwen. De vrouwen gekleed in zwarte tenten en de vrouwen die de normen proberen op te rekken. Ze dragen dan de sluier losjes over het hoofd in plaats van vastgepind met haarspelden zodat elke lok is opgeborgen. Nu willen ze er geheel van af. Ik vrees dat ze er een zware dobber aan hebben. Religieuze dictaturen zijn weerbarstig. Religies hebben niets met vrouwen. De mannenbroeders dulden knarsetandend, op last van het Europees Hof,vrouwen in hun midden. Katholieken vinden vrouwen nog steeds ongeschikt voor het toedienen van de sacramenten. En de joodse orthodoxe vrouwen zijn verplicht pruiken te dragen.
Terwijl in Iran de vrouwen met gevaar van eigen leven vechten voor hun vrijheid dragen in NL steeds meer moslima’s hoofdoekjes of zwarte tenten. Ik geloof heilig dat deze vrouwen eens gaan vechten voor hun vrije kledingkeuze en de wind door het haar. Hopelijk met de vrouwen uit Iran als lichtend voorbeeld. Want dat zou betekenen dat de vrouwen uit Iran hun strijd winnen.

Het dagelijks leven

20171110_171656Ik weet niet of het toeval is maar de laatste tijd heb ik relatief veel gelezen over WO2. Recent het prachtige fotoboek Stad in oorlog. Als ik de foto’s bekijk en de teksten lees valt me op hoe snel het dagelijks leven zijn beloop krijgt. Vrij snel na de bezetting nemen Duitsers in het stadsleven een reguliere plaats in. Alsof er niets is gebeurd. Dat het leven zo doorging is bijzonder omdat ook steeds meer Joden werden gedeporteerd en juist verdwenen uit het stadbeeld. Beschreven wordt een situatie waar Joden na een razzia zijn verzameld op het Olympia plein. Niet Joden sportten daar gewoon door terwijl de Joden staan te kijken voordat ze worden afgevoerd.
Of, hoe de huisraad van al gedeporteerde Joden wordt verdeeld onder de achtergebleven stadsbewoners. Sommige joden die de kampen hadden overleefd zagen later bij terugkomst hun huis bezet door mede Amsterdammers.
Natuurlijk is er ook verzet. Zeker in de tweede helft van de oorlog neemt dat toe. Ook daar zijn prachtige foto’s van.

Automatisch ga je denken, wat zou ik hebben gedaan? Of, wat zouden al die twitteraars hebben gedaan met NLvlaggetjes in hun avatar en hun beleden trouw aan de natiestaat? Zouden Geert en Theiry de staat hebben verdedigd? Of zouden ze zijn gevlucht?  Zou ik mijn Joodse buurvrouw hebben beschermd en de aanvallers uitgefoeterd. Of zou ik ook zijn weggekropen zoals zo velen en anoniem mijn leven hebben voorgezet.
Ik ben geen held. Heb nooit gevochten of een wapen in mijn handen gehad. En heb niets met het huis van Oranje. Toch kan het kan geen kwaad het boek eens door te bladeren en beseffen hoe snel zaken kunnen kantelen. En wat jouw rol dan zou zijn.